Arnold van Vliet, Wageningen Universiteit en de man achter de Natuurkalender.
Een van de actuele thema's in de samenleving is klimaatverandering. Voor ecologen en natuurbeheerders is het belangrijk om te weten wat de mogelijke ecologische consequenties van klimaatveranderingen zijn en kunnen zijn als het klimaat in de toekomst zal veranderen. In Nederland hebben we de laatste decennia te maken gehad met een verandering van het klimaat. De temperatuur is sinds 1900 met 1 graad gestegen. Deze stijging heeft al geleid tot veranderingen in geografische verspreiding en veranderingen in fenologie. Zie ook http://www.natuurkalender.nl
Loopkevers en klimaatverandering
De stichting WBBS beheert en verzorgt het langstlopende continue ecologische waarnemingsprogramma van loopkevers ter wereld. De wekelijkse vangsten zijn gestart in 1959 in twee gebieden in Drenthe: het Mantingerveld en het Dwingelderveld. Het monitoringprogramma is opgezet door het Biologisch station te Wijster en maakte deel uit van een studie naar de populatiedynamica van loopkevers. De bemonstering wordt tot op de dag van vandaag voortgezet. De verzamelde waarnemingen bieden een groot aantal mogelijkheden om de ontwikkeling van loopkeverpopulaties te bestuderen en daarbij te bepalen welke omgevingsvariabelen de ontwikkeling in ruimte en tijd beïnvloed kunnen hebben. Op basis van deze unieke meetreeks heeft een uitgebreid onderzoek plaats gevonden (Prins, van Vliet en Vermeulen 2007) naar de effecten van veranderingen in weer en klimaat op de fenologie en de populatieontwikkeling van loopkevers.
De centrale vraag van deze studie was wat het effect van de veranderingen in weer en klimaat sinds 1959 geweest is op de fenologie en populatieontwikkeling van loopkeverpopulaties in Drenthe. We hebben in dit onderzoek de volgende onderzoeksvragen proberen te beantwoorden:
- Hoe groot zijn de klimatologische veranderingen in Drenthe geweest?
- Hoe is de fenologie van loopkevers veranderd?
- Hoe is de populatieomvang van loopkevers veranderd?
- Hoe wordt de variatie in fenologie en populatieomvang van de loopkevers verklaard door de veranderingen in weer en klimaat?
Belangrijkste conclusies:
- Temperatuur, neerslag en zon in het huidige en voorgaande jaar hebben een grote invloed op het totaal aantal gevangen loopkevers en op de start en duur van het actieve seizoen.
- Begin jaren '90 is er een significante toename van het aantal gevangen loopkevers geconstateerd. De oorzaak is waarschijnlijk een combinatie van plaggen en een duidelijke temperatuurstijging
- De laatste jaren vertonen vrijwel alle onderzochte soorten een duidelijke afname. Slechts 4 soorten vertonen de laatste jaren een toename in aantal gevangen kevers als gevolg van de stijging van de temperatuur en het aantal zonuren. Voor de andere soorten lijkt eens in de 10 - 15 jaar plaggen de beste oplossing om de populatie op een hoog niveau te houden.
- Natte, warme winters hebben een duidelijke negatieve invloed op diverse loopkeversoorten.
- Klimaatverandering lijkt voornamelijk de actieve periode van dagactieve soorten te vervroegen.
- Hogere temperaturen en meer zon gedurende het actieve seizoen lijken de ontwikkelingssnelheid van volwassen individuen te vergroten waardoor het einde van de actieve periode eerder bereikt wordt.
Als u geïnteresseerd bent in het volledige rapport, maak dan € 10,- over op postbankrekening 8165357 t.n.v. Stichting WBBS, Kanaaldijk 36, 9409 TV Loon o.v.v. uw naam en adres. U krijgt het rapport dan zo snel mogelijk toegestuurd.
